Wzornik kształtu do pomiaru zarysu ewolwentowego

Koła i przekładnie zębate walcowe o zarysie ewolwentowym zębów znajdują wciąż szerokie zastosowanie w wielu maszynach i urządzeniach. Obecnie, w związku z coraz szerszym zastosowaniem uniwersalnych wieloosiowych maszyn CNC, obserwuje się tendencję do przenoszenia technologii kół zębatych wykonywanych na obrabiarkach specjalnych na obrabiarki CNC. Sprawdzenia dokładności wykonania zarysu ewolwentowego można dokonać na ewolwentomierzu, który jest specjalnie przeznaczony do tego celu lub współrzędnościowej maszynie pomiarowej wyposażonej w stół obrotowy i w odpowiednie oprogramowanie. Odchyłki zarysu wg PN-ISO 1328-1 są definiowane w przekroju czołowym. Pomiar odchyłek zarysu wykonuje się na ewolwentomierzu na podstawie porównania zarysu rzeczywistego z ewolwentą. Do wykonania pomiaru potrzebna jest znana wartość średnicy zasadniczej. Znane są w literaturze możliwości sprawdzania zarysu metodami bezdotykowymi, wykorzystujące technologię komputerowej wizji, do pomiaru wykorzystano sondę 3D, która wykonuje pomiar skaningowy z jedną ścieżką bez odłączania rysika od mierzonej powierzchni.

Wzornik kształtu do pomiaru zarysu ewolwentowego charakteryzuje się tym, że jest walcowaną płytką (1) o przekroju pionowym w kształcie koła z jednym wybraniem oraz z przelotowym otworem osiowym, którego środek symetrii pokrywa się ze środkiem symetrii płytki, gdzie wybranie ma kształt litery L utworzonej przez tworzącą przechodzą przez oś walca zewnętrznego oraz prostopadłą do niej i styczną do walca współosiowego oraz mniejszego od średnicy zewnętrznej, a większego od średnicy otworu (2).